Een groeimarkt

Nieuwe kantoorconcepten en de veranderende kantorenvraag

Algemeen

Met 288.000 m² take-up is Brussel de grootste regionale markt, gevolgd door regio Antwerpen met 113.000 m². De take-up in Oost-Vlaanderen (10% van de kantoormarkt) bedraagt 54.000 m². In West-Vlaanderen zorgt de economische dynamiek voor een groeiende kantoormarkt, goed voor een take-up van 14.000 m². Limburg (take- up van 20.000 ) profiteert van de Euregio die meer en meer aantrekkingskracht uitoefent op jonge, nieuwe bedrijven.

De take-up in Wallonië blijft beperkt (10% marktaandeel, ofwel 50.000 m²) (Group Hugo Ceusters-SCMS).

Nieuwe kantoorconcepten

Homeworking en coworking worden steeds populairder, wat zorgt voor een daling van de voorziene oppervlakte per werknemer (Colliers). Een andere trend binnen het Nieuwe Werken is activity-based working waarbij het kantoor met stilteruimtes, projectruimten en loungehoeken aangepast wordt aan de verschillende activiteiten.

Ook functiemenging is actueler dan ooit. De combinatie van wonen, werken, winkelen en vrije tijd lijkt de ideale oplossing voor tal van stedelijke problemen (Bureau Stedelijke Planning).

Verdere decentralisatie

Een trend die zich blijft verderzetten in België is die van de decentralisatie. Steeds meer overheden en bedrijven ruilen het Brusselse centrum in voor de rand, Vlaams-Brabant of andere beter bereikbare kantoorsteden.

Deze bereikbaarheid en mobiliteit, zowel voor werknemers als voor hun klanten, is een cruciale factor in het beslissingsproces van bedrijven wat hun kantoorhuisvesting betreft (GHC-SCMS).

Werkplekken worden goedkoper

Decentralisatie zorgt ervoor dat de kost per werkplek daalt. Kantoren in de rand rond Brussel of in andere kantoorsteden zijn in verhouding vaak goedkoper per m². Daarnaast zal ook de voorziene oppervlakte per werknemer dalen door het Nieuwe Werken (GHC-SCMS).

In België bedraagt de gemiddelde kost van een werkplek € 11.759 per FTE per jaar (Colliers International).

Huurdersmarkt

De kantorenmarkt blijft een huurdersmarkt. Door het veranderende evenwicht en de overgang van een aanbiedersmarkt naar een vragersmarkt, moet de markt mee evolueren met de bedrijven.

Startende en snelgroeiende bedrijven zijn niet geneigd om kantoren te kopen, maar zijn vaak op zoek naar dynamische gebouwen en werkplekken. Coworking spaces spelen perfect in op deze vraag naar flexibiliteit (GHC-SCMS).

Perspectieven

Naar verwachting zou de opname de komende jaren zich opnieuw moeten situeren tussen 350.000 en 400.000 m². Nieuwe grote transacties worden verwacht bij de Belgische administraties, meer bepaald bij de FOD justitie, het RIZIV en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Het is waarschijnlijk dat het investeringsvolume opnieuw tussen 3 en 4 miljard euro zal liggen (JLL).